Lời nói đầu:Nhật Bản và Mỹ đàm phán dự án điện hạt nhân Westinghouse trị giá 100 tỷ USD trong gói đầu tư 550 tỷ USD. Dự kiến công bố ngày 19/3 tại cuộc gặp Thủ tướng Takaichi và Tổng thống Trump.

Theo tiết lộ từ hai nguồn thạo tin, Nhật Bản và Mỹ đang đàm phán để đưa một dự án điện hạt nhân vào danh mục thỏa thuận giai đoạn hai thuộc gói đầu tư trị giá 550 tỷ USD mà Tokyo cam kết với Washington.
Thông tin được Reuters công bố hôm thứ Tư cho thấy cuộc gặp giữa Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến diễn ra tại Washington vào ngày 19/3 tới đây có thể là thời điểm các bên đưa ra tuyên bố chung.
Dự án điện hạt nhân được cho là có sự tham gia của Westinghouse, công ty năng lượng Mỹ hiện thuộc sở hữu của Cameco và Brookfield. Mục tiêu của thỏa thuận nhằm tăng cường chuỗi cung ứng năng lượng cho cả hai quốc gia trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông làm dấy lên những lo ngại mới về an ninh năng lượng toàn cầu. Các nguồn tin đề nghị giấu tên do tính chất riêng tư của thông tin.
Theo bảng thông tin chung do hai chính phủ công bố hồi tháng 10 năm ngoái, Westinghouse là một trong khoảng 20 công ty bày tỏ quan tâm đến các dự án sẽ được Tokyo tài trợ. Tài liệu này cũng chỉ rõ công ty đang xem xét xây dựng các lò phản ứng nước điều áp và lò phản ứng mô đun nhỏ với tổng giá trị lên tới 100 tỷ USD. Tham gia vào chuỗi cung ứng dự kiến có các tập đoàn công nghiệp nặng Nhật Bản như Mitsubishi Heavy Industries, Toshiba và IHI.
Trước đó, Nhật Bản đã công bố ba dự án trị giá 36 tỷ USD trong giai đoạn đầu của thỏa thuận, bao gồm một nhà máy điện khí tự nhiên tại Ohio. Bên cạnh dự án hạt nhân, các cuộc đàm phán hiện tại cũng đề cập đến một dự án xây dựng cơ sở luyện và tinh chế đồng do Falcon Copper đề xuất. Bảng thông tin chung hồi tháng 10 cho biết Falcon Copper đang xem xét xây dựng một nhà máy trị giá 2 tỷ USD và tìm kiếm sự tham gia từ các nhà cung cấp cũng như bên thuê mua Nhật Bản.
Để thúc đẩy tiến độ đàm phán, Bộ trưởng Thương mại Nhật Bản Ryosei Akazawa dự kiến có chuyến công du Mỹ bắt đầu từ thứ Năm để gặp Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick, theo hai nguồn tin riêng biệt am hiểu vấn đề.
Liên quan đến các thương vụ hợp tác năng lượng giữa Washington và Tokyo, hồi năm ngoái chính phủ Mỹ đã ký kết thỏa thuận hợp tác trị giá ít nhất 80 tỷ USD với Westinghouse để xây dựng các lò phản ứng hạt nhân. Đây là một phần trong chương trình nghị sự của Tổng thống Trump nhằm tăng sản lượng năng lượng nội địa, khi nhu cầu điện từ các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo ngày càng gia tăng.
Về phía doanh nghiệp, một quan chức Bộ Công nghiệp Nhật Bản cho biết chính phủ không thể dự đoán kết quả đàm phán. Mitsubishi Heavy Industries thông báo chưa có quyết định nào được đưa ra và sẽ xem xét việc cung cấp thiết bị theo từng trường hợp cụ thể. Toshiba từ chối bình luận trong khi IHI cho biết sẽ xem xét chi tiết nếu các cuộc thảo luận cụ thể xuất hiện. Westinghouse và Falcon Copper hiện chưa thể liên hệ để bình luận do ngoài giờ làm việc.
Được biết, Tokyo đang gấp rút xây dựng các thỏa thuận trong khuôn khổ cam kết đầu tư mà nước này đưa ra như một phần của thỏa thuận thuế quan với Mỹ. Các dự án được công bố thành công sẽ góp phần củng cố mối quan hệ kinh tế song phương giữa hai đồng minh thân cận.