Thủ tướng Takaichi bày tỏ lo ngại về việc BOJ tăng lãi suất trong cuộc gặp với Thống đốc Ueda

Trong một diễn biến mới nhất liên quan đến chính sách tiền tệ của Nhật Bản, Thủ tướng Sanae Takaichi đã bày tỏ quan điểm thận trọng trước kế hoạch tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ). Thông tin này được tờ Mainichi Shimbun đăng tải hôm thứ Ba dẫn lời nhiều nguồn tin thân cận.

Cụ thể cuộc gặp giữa Thủ tướng Takaichi và Thống đốc BOJ Kazuo Ueda diễn ra vào ngày 16 tháng 2 vừa qua. Mặc dù bà Takaichi từ chối tiết lộ nội dung chi tiết với báo giới nhưng các nguồn tin cho biết lập trường của bà trong lần này tỏ ra cứng rắn hơn đáng kể so với cuộc gặp trước đó vào tháng 11 năm ngoái.

Được biết Thủ tướng Takaichi đã thể hiện sự e ngại về việc tiếp tục tăng lãi suất trong bối cảnh nền kinh tế cần duy trì đà phục hồi. Để củng cố cho quan điểm này bà được cho là đã bổ nhiệm các chuyên gia có xu hướng ủng hộ nới lỏng tiền tệ tham gia vào Hội đồng Chính sách Kinh tế và Tài chính của chính phủ.

Trong khi đó phía BOJ vẫn khẳng định việc tăng lãi suất là cần thiết nhằm bình thường hóa hệ thống tài chính và hỗ trợ đồng Yen vốn đã suy yếu trong thời gian dài. Tuy nhiên tổ chức này có thể sẽ phải điều chỉnh để thích ứng với định hướng chính sách của bà Takaichi người vừa tái đắc cử chức vụ Thủ tướng.

Thống đốc Ueda sau cuộc gặp cũng đưa ra tuyên bố mang tính hòa hoãn hơn khi nhấn mạnh rằng hai bên chỉ trao đổi chung về các diễn biến kinh tế và tài chính đồng thời khẳng định Thủ tướng không đưa ra bất kỳ yêu cầu cụ thể nào liên quan đến chính sách tiền tệ.

Ngay sau khi thông tin về cuộc gặp được hé lộ thị trường ngoại hối đã ghi nhận phản ứng tiêu cực với đồng Yen suy yếu rõ rệt so với đồng USD và Euro. Điều này phản ánh tâm lý lo ngại rằng lộ trình tăng lãi suất của BOJ có thể bị trì hoãn hoặc đình trệ do áp lực từ phía chính trị.

Về phía các tổ chức quốc tế Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã lên tiếng kêu gọi Nhật Bản tiếp tục lộ trình tăng lãi suất và tránh nới lỏng chính sách tài khóa thêm nữa. Trong các khuyến nghị được công bố IMF nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì tính độc lập của BOJ để giữ vững kỳ vọng lạm phát và ổn định thị trường tài chính.

Tổ chức này dự báo BOJ sẽ có hai lần tăng lãi suất trong năm 2026 và một lần nữa vào năm 2027 qua đó đưa lãi suất chính sách tiến gần hơn đến mức trung lập. IMF cũng cảnh báo chi phí đi vay tăng cao có thể làm phức tạp các kế hoạch chi tiêu và cắt giảm thuế của chính phủ vốn đã từng gây ra làn sóng bán tháo trái phiếu và đồng Yen trước đó do lo ngại về sự bền vững tài chính.

Về phía các định chế tài chính lớn MUFG đưa ra nhận định lạc quan khi cho rằng trọng tâm chính sách của bà Takaichi về an ninh kinh tế quốc phòng và tăng trưởng dựa trên đầu tư cùng với nỗ lực giảm dần các ngân sách bổ sung lại là yếu tố hỗ trợ cho việc bình thường hóa chính sách của BOJ. MUFG đánh giá khả năng BOJ tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 28 tháng 4 là rất cao lên tới 70%.

Trong khi đó JP Morgan đưa ra góc nhìn dài hạn về thị trường trái phiếu khi cho rằng lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) dài hạn hiện vẫn đang ở mức quá thấp so với gánh nặng nợ khổng lồ của chính phủ. JP Morgan dự báo xu hướng tăng cơ cấu của lợi suất sẽ tiếp tục diễn ra trên toàn bộ đường cong lợi suất và yếu tố thúc đẩy tỷ giá USD/JPY đang chuyển từ chênh lệch lãi suất sang rủi ro tài khóa.

Cựu thành viên Hội đồng BOJ Makoto Sakurai trong một cuộc phỏng vấn với Reuters cho rằng BOJ có thể tăng lãi suất ngay trong tháng 3 nếu đồng Yen tiếp tục trượt giá mạnh trước thềm hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nhật dự kiến diễn ra trong tháng. Theo ông Sakurai việc Mỹ từng thực hiện kiểm tra tỷ giá để hỗ trợ đồng Yen cho thấy Washington mong muốn một đồng Yen mạnh hơn và tăng lãi suất là cách hữu hiệu nhất để chống lại áp lực mất giá của đồng nội tệ. Ông dự báo BOJ có thể cần tăng lãi suất hai lần mỗi năm trong cả 2026 và 2027 để đưa lãi suất lên 1,75%.

Ngược lại cựu Phó Thống đốc BOJ Kazumasa Iwata lại bày tỏ lo ngại về sự gia tăng của lãi suất dài hạn. Ông cho rằng thị trường đang phản ứng với những bất ổn từ chính sách thuế quan của Mỹ dẫn đến tình trạng ba giá giảm và làm phá vỡ mối tương quan truyền thống giữa chênh lệch lãi suất và tỷ giá hối đoái.

Liên quan đến vấn đề nợ công Giáo sư Sayuri Shirai từ Đại học Keio nguyên thành viên Hội đồng BOJ dự báo BOJ sẽ duy trì lộ trình bình thường hóa cực kỳ chậm chạp để tránh gây tổn hại đến nền kinh tế với khoảng hai lần tăng lãi suất trong năm 2026 đưa lãi suất lên 1,25% vào cuối năm. Với việc thu hẹp chênh lệch lãi suất với Mỹ bà Shirai dự báo đồng USD/JPY sẽ điều chỉnh về vùng 145-150 vào cuối năm 2026. Bà cũng chỉ trích việc lạm dụng ngân sách bổ sung và kêu gọi chính phủ đẩy mạnh số hóa để nâng cao hiệu quả chi tiêu công.