Thanh kiếm Damocles treo trên đầu thị trường trái phiếu Anh giữa khủng hoảng chính trị

Áp lực đòi Thủ tướng Keir Starmer từ chức vì bê bối bổ nhiệm đại sứ đã tạo ra một “thanh kiếm Damocles” đe dọa thị trường trái phiếu Anh, các nhà đầu tư cảnh báo. Giao dịch chao đảo khi tương lai của chính sách tài khóa bị đặt dấu hỏi.

Cuộc khủng hoảng chính trị bùng phát khi những email và tài liệu mới liên quan đến Jeffrey Epstein làm rõ mối quan hệ giữa Peter Mandelson - Đại sứ Anh tại Mỹ do Thủ tướng Starmer bổ nhiệm năm 2024 - với nhà tài chính khét tiếng này. Áp lực dồn ép Starmer khiến các thành viên chủ chốt trong nhóm của ông phải từ chức và một chính trị gia cấp cao thuộc đảng Lao động của chính ông kêu gọi ông rời ghế.

Thị trường phản ứng ngay lập tức. Chi phí vay mượn của chính phủ tăng vọt vào thứ Hai (10/02). Tuy nhiên, đến sáng thứ Ba (11/02), sau khi những người ủng hộ trung thành tập hợp xung quanh Thủ tướng, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm (10-year gilt) giảm 2 điểm cơ bản (0.02%) xuống 4.509%, trong khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm giảm 3 điểm cơ bản xuống 5.319%. Cần nhớ rằng, lợi suất và giá trái phiếu di chuyển ngược chiều nhau.

Sự biến động này gợi nhớ đến cơn địa chấn năm 2022, khi chính sách cắt giảm thuế không được tài trợ của cựu Thủ tướng Liz Truss làm rung chuyển thị trường trái phiếu, buộc Ngân hàng Trung ương Anh phải can thiệp và khiến bà từ chức chỉ sau 44 ngày. Anh hiện vẫn là quốc gia có chi phí vay dài hạn cao nhất trong G7.

Các chuyên gia thị trường nhận định, viễn cảnh một cuộc thách thức lãnh đạo có thể làm đảo lộn lộ trình chính sách của Thủ tướng Starmer và Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves là rủi ro lớn cho nhà đầu tư trái phiếu. Nếu Starmer từ chức hoặc một đối thủ có đủ ủng hộ để thách thức, một cuộc bầu cử lãnh đạo kéo dài nhiều tuần sẽ được kích hoạt.

Jordan Rochester, Trưởng bộ phận Chiến lược FICC tại Mizuho EMEA, cho biết một cuộc tranh cử như vậy có thể khiến thị trường trái phiếu “bị chi phối bởi những tiêu đề chính trị ngẫu nhiên”. Ông ví von đây là “một thanh kiếm Damocles treo trên đầu các nhà giao dịch trái phiếu” cho đến khi câu hỏi 'Ai là người kế tiếp?' được giải quyết. Ông dự báo áp lực có thể gia tăng sau các cuộc bầu cử địa phương sắp tới, nơi đảng Lao động dự kiến sẽ thất thế.

Kallum Pickering, Chuyên gia Kinh tế Trưởng tại Peel Hunt, nói với CNBC rằng thị trường trái phiếu ưa thích Starmer và Reeves tiếp tục tại vị. Ông nhấn mạnh vấn đề cốt lõi của Vương quốc Anh không phải là nợ hay thâm hụt, mà là tỷ lệ lạm phát cao bất thường, và đó chính là lý do khiến họ phải trả mức phí bảo hiểm rủi ro cao trên thị trường trái phiếu.

Charlie Lloyd, người đứng đầu bộ phận Đầu tư tại Shackleton Advisers, cho rằng một cuộc tranh cử lãnh đạo “gần như chắc chắn” sẽ dẫn đến biến động ngắn hạn và đẩy chi phí vay mượn tăng cao hơn. Ông lo ngại rằng một cuộc tranh cử kéo dài có thể khiến lợi suất trái phiếu Anh giao dịch ở mức cao hơn các thị trường khác, gây tác động tiêu cực đến nền kinh tế và lòng tin người tiêu dùng.

Trong quá khứ, thị trường trái phiếu đã ủng hộ các quy tắc tài khóa tự đặt ra của Bộ trưởng Reeves, vốn yêu cầu chi tiêu thường nhật phải được tài trợ bằng thuế và nợ công phải giảm so với quy mô kinh tế vào năm 2029-30. Hồi mùa hè năm ngoái, khi tương lai chính trị của bà Reeves bị nghi ngờ, lợi suất trái phiếu đã tăng tới 22 điểm cơ bản chỉ trong một ngày.

Phần lớn sự lo lắng trên thị trường hiện nay xuất phát từ mối quan ngại về các ứng viên kế nhiệm tiềm năng có xu hướng chính trị thiên tả hơn Starmer, như Angela Rayner (cựu Phó Thủ tướng) hoặc Andy Burnham (Thị trưởng Manchester). Nếu có một thay đổi lãnh đạo trước tháng 6, Anh sẽ có vị Thủ tướng thứ sáu trong vòng 10 năm.

Cuối cùng, Kallum Pickering bày tỏ quan điểm rằng cơn đau đầu lớn với thị trường trái phiếu sẽ được giải tỏa khi lạm phát có khả năng hạ nhiệt trong những tháng tới. Ông dự đoán: “Starmer có lẽ sẽ hơi ngạc nhiên về mức độ giảm xuống của lợi suất trái phiếu... Tôi nghĩ ông ấy sẽ vượt qua được.” Tuy nhiên, thanh kiếm Damocles về bất ổn chính trị vẫn còn đó, chờ đợi một giải pháp cuối cùng.