Kevin Warsh sắp được chính quyền Trump đề cử làm chủ tịch Fed tiếp theo?

Sau nhiều tháng đồn đoán, tương lai của ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới cuối cùng cũng sáng tỏ.

Theo thông tin độc quyền từ Bloomberg, chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang chuẩn bị để ông chính thức đề cử ông Kevin Warsh, một cựu Thống đốc Fed, giữ chức Chủ tịch Fed tiếp theo.

Thông báo chính thức được kỳ vọng sẽ diễn ra vào sáng ngày 30 tháng 1 năm 2026, chấm dứt một cuộc đua đầy kịch tính và mở ra một chương mới đầy biến động cho chính sách tiền tệ toàn cầu. Sự kiện này không chỉ là một thay đổi nhân sự đơn thuần, mà còn được xem như một bước ngoặt có thể làm thay đổi căn bản môi trường thanh khoản đã hỗ trợ cho thị trường tài chính trong suốt hơn một thập kỷ qua.

Áp lực thay đổi lãnh đạo Fed đã âm ỉ từ lâu. Tổng thống Trump nhiều lần công khai chỉ trích Chủ tịch Fed đương nhiệm Jerome Powell, người mà ông gọi là “Jerome 'Quá muộn'” vì không chịu cắt giảm lãi suất mạnh tay hơn.

Trong một bài đăng trên Truth Social, Trump khẳng định Powell “đang làm tổn hại đất nước chúng ta” và rằng nước Mỹ, với sức mạnh nền kinh tế, đáng lẽ phải có mức lãi suất thấp nhất thế giới. Nhiệm kỳ của ông Powell sẽ chính thức kết thúc vào ngày 15 tháng 5 năm 2026, tạo ra một khoảng trống quyền lực mà Trump muốn lấp đầy bằng một người cùng quan điểm.

Tối ngày 29 tháng 1, tại buổi ra mắt một bộ phim tài liệu về Đệ nhất Phu nhân Melania Trump, Tổng thống đã xác nhận với giới truyền thông: “Tôi sẽ công bố người giữ vị trí Chủ tịch Fed vào sáng mai”.

Ông cũng tiết lộ rằng lựa chọn này “sẽ không quá bất ngờ”, là “người được mọi người trong giới tài chính biết đến” và thậm chí là người “lẽ ra đã ở vị trí đó vài năm trước”. Những manh mối này ngay lập tức dẫn dòng suy đoán của giới đầu tư đổ dồn về Kevin Warsh.

Kevin Warsh - Ứng viên sáng giá với tỷ Lệ cược “áp đảo”

Chỉ trong vòng 24 giờ, thị trường dự đoán đã chứng kiến một sự đảo chiều ngoạn mục. Trên hai nền tảng lớn là Polymarket và Kalshi, xác suất Kevin Warsh được đề cử đã tăng vọt lên lần lượt 87% và 86%, với khối lượng giao dịch hợp đồng lên tới hàng trăm triệu đô la.

Điều này đánh dấu một bước nhảy vọt đáng kinh ngạc so với vài ngày trước đó, khi Rick Rieder của BlackRock mới là người dẫn đầu. Nhà kinh tế học Justin Wolfers nhận xét rằng chỉ việc Kevin Warsh xuất hiện tại Nhà Trắng vào thứ Năm cũng đã đủ để thị trường dự đoán điều chỉnh tỷ lệ.

Sự nghiệp của Kevin Warsh là sự pha trộn giữa kinh nghiệm ở cả khu vực công và tư nhân. Sinh năm 1970, ông tốt nghiệp Trường Luật Harvard và từng là Phó chủ tịch phụ trách mảng M&A tại Morgan Stanley danh tiếng. Bước ngoặt đến năm 2006 khi Tổng thống George W. Bush bổ nhiệm ông vào Hội đồng Thống đốc Fed.

Trong cơn bão khủng hoảng tài chính 2008, Warsh trở thành “cánh tay phải” của Chủ tịch Ben Bernanke, đóng vai trò cầu nối quan trọng giữa Fed và Phố Wall. Ông tham gia điều phối thương vụ giải cứu Bear Stearns, nhưng cũng là người ủng hộ để Lehman Brothers phá sản - một quyết định gây tranh cãi nhưng được cho là nhằm ngăn chặn một cuộc khủng hoảng đạo đức. Ông rời Fed năm 2011 và hiện là nghiên cứu viên tại Viện Hoover, Đại học Stanford.

Điều làm nên sự khác biệt và thu hút sự ủng hộ của Tổng thống Trump chính là triết lý chính sách tiền tệ độc đáo của Warsh. Ông đưa ra một luận điểm gây chú ý: “Lạm phát là một sự lựa chọn”.

Warsh chỉ trích gay gắt việc Fed trong những năm gần đây đã lựa chọn một chính sách tiền tệ quá lỏng lẻo, đặc biệt là việc duy trì nới lỏng định lượng (QE) ngay cả trong thời kỳ kinh tế ổn định từ 2010-2020, dẫn đến bong bóng tài sản và lạm phát cao sau này.

Giải pháp cải cách của ông không phải là một cuộc “cách mạng” mà là sự “phục hưng” Fed, đưa ngân hàng trung ương trở lại sứ mệnh cốt lõi là ổn định giá cả. Lộ trình cụ thể mà ông đề xuất là một sự kết hợp tưởng chừng nghịch lý: ủng hộ cắt giảm lãi suất mạnh mẽ nhưng đồng thời thu hẹp đáng kể bảng cân đối kế toán khổng lồ của Fed.

Warsh lập luận rằng nếu Fed “im lặng hơn một chút trên chiếc máy in tiền” và tích cực thực hiện thắt chặt định lượng (QT), thì áp lực lạm phát sẽ giảm, từ đó tạo ra không gian để hạ lãi suất danh nghĩa thấp hơn. Hiện tại, bảng cân đối kế toán của Fed vẫn ở mức khoảng 6.5 nghìn tỷ USD, dù đã giảm từ đỉnh 8.9 nghìn tỷ vào năm 2022.

Quan điểm này vừa phù hợp với mong muốn của Trump về lãi suất thấp hơn “từ 2 đến 3 điểm phần trăm so với hiện tại”, vừa thể hiện tư duy thận trọng đối với các công cụ can thiệp phi truyền thống.

Nhà kinh tế trưởng Joseph Brusuelas của RSM tỏ ra hoài nghi về cách tiếp cận này, cho rằng bản năng đầu tiên của Warsh vẫn là thắt chặt và ông đã “xử lý chưa tốt các chính sách” sau khủng hoảng 2008.

Tuy nhiên, Matthew Luzzetti của Deutsche Bank nhận định sự ưu tiên “lãi suất chính sách thấp hơn, và có thể bù lại bằng bảng cân đối kế toán nhỏ hơn” của Warsh sẽ tạo nên một khuôn khổ chính sách khác biệt.

Phản ứng tức thì của thị trường tài chính

Tin tức về việc Warsh sắp được đề cử đã gây ra những chuyển động rõ rệt trên thị trường tài chính toàn cầu. Các nhà đầu tư ngay lập tức định giá lại kỳ vọng về một Fed với tư duy mới.

Chỉ số Dollar Index (DXY), đo lường sức mạnh của đồng USD so với rổ tiền tệ chính, đã tăng 0.50% lên 96.65 điểm. Sự tăng giá của đồng bạc xanh phản ánh kỳ vọng về một chính sách tiền tệ thắt chặt hơn trong dài hạn thông qua việc thu hẹp bảng cân đối kế toán, bất chấp viễn cảnh lãi suất ngắn hạn có thể giảm.

Thị trường trái phiếu và chứng khoán cũng có những phản ứng trái chiều. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ có xu hướng tăng lên, trong khi thị trường chứng khoán và các tài sản rủi ro như tiền mã hóa chịu áp lực giảm điểm do lo ngại về sự kết thúc của kỷ nguyên thanh khoản dồi dào.

Lập trường phản đối QE của Warsh được xem là mối đe dọa trực tiếp đến môi trường vĩ mô đã nuôi dưỡng sự tăng trưởng của các tài sản này kể từ sau khủng hoảng 2008.

Quan điểm của Warsh về tài sản số là một chủ đề được quan tâm đặc biệt, bởi nó vừa thể hiện sự cởi mở nhất định lại vừa mang tính cảnh giác.

Một mặt, ông từng đầu tư cá nhân vào dự án stablecoin Basis năm 2018 và công ty quản lý tài sản tiền mã hóa Bitwise năm 2021, nơi ông vẫn đang đảm nhiệm vai trò cố vấn. Điều này cho thấy ông có sự hiểu biết thực tế về lĩnh vực này.

Mặt khác, trong một bài báo trên Wall Street Journal năm 2022, Warsh lại có những phát biểu chỉ trích mạnh mẽ, cho rằng các loại tiền mã hóa tư nhân chỉ đang “giả dạng tiền tệ” và rằng “cryptocurrency là một cách gọi sai - nó không phải tiền, mà là phần mềm”.

Ông cũng là người ủng hộ việc Mỹ phát triển một đồng tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) để cạnh tranh với đồng nhân dân tệ kỹ thuật số của Trung Quốc. Lập trường này trái ngược hoàn toàn với những tuyên bố ủng hộ Bitcoin của Tổng thống Trump và có thể tạo ra mâu thuẫn trong nội bộ chính quyền.

Các nhà phân tích tại KuCoin nhận định rằng, việc Warsh lên nắm quyền có thể đẩy nhanh quá trình xây dựng khung pháp lý rõ ràng hơn cho thị trường tiền số, bao gồm cả các quỹ ETF Bitcoin, từ đó thu hút dòng vốn tổ chức dài hạn.

Tuy nhiên, một đồng USD kỹ thuật số mạnh do Fed phát hành cũng có thể trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp với các stablecoin phi tập trung đang thống trị thị trường hiện nay.

Chặng đường phê chuẩn đầy chông gai tại Thượng viện

Dù việc được đề cử dường như đã rõ ràng, con đường để Kevin Warsh chính thức ngồi vào ghế Chủ tịch Fed vẫn còn nhiều trở ngại. Quá trình phê chuẩn tại Thượng viện Mỹ được dự báo sẽ không hề suôn sẻ.

Ngay lập tức, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis, một thành viên của Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, đã tuyên bố sẽ ngăn chặn mọi đề cử cho vị trí Chủ tịch Fed cho đến khi Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) kết thúc cuộc điều tra nhắm vào Chủ tịch Jerome Powell. Cuộc điều tra này xoay quanh chi phí nâng cấp trụ sở Fed và các lời khai của ông Powell, mà ông Tillis cho rằng chỉ là cái cớ để gây sức ép.

Thị trường dự đoán Polymarket phản ánh rõ sự bất ổn này. Kịch bản được cho là có xác suất cao nhất (39%) là đề cử của Warsh sẽ được Thượng viện thông qua với đúng 52 phiếu thuận, một chiến thắng sít sao. Trong khi đó, xác suất đề cử bị từ chối hoàn toàn cũng lên tới 18%.

Nếu được phê chuẩn, Warsh sẽ thay thế ông Powell bắt đầu từ ngày 16 tháng 5 năm 2026, mặc dù nhiệm kỳ Thống đốc của ông Powell vẫn còn kéo dài đến tháng 1 năm 2028.

Sự kiện này không đơn thuần là một thay đổi nhân sự. Nó đánh dấu một bước ngoặt tiềm tàng trong triết lý điều hành của Fed sau hơn 15 năm phụ thuộc nhiều vào các công cụ phi truyền thống như nới lỏng định lượng.

Việc đề cử Kevin Warsh, một nhân vật từng là “người trong cuộc” nhưng cũng là “người chỉ trích sắc sảo”, cho thấy Tổng thống Trump đang tìm kiếm một sự thay đổi có kiểm soát - một cuộc “phục hưng” hơn là một cuộc “cách mạng”.

Trong ngắn hạn, thị trường sẽ tiếp tục chịu sự dẫn dắt của những biến động chính trị xung quanh quá trình phê chuẩn.

Về trung và dài hạn, một Fed dưới sự lãnh đạo của Warsh sẽ định hình lại các quy tắc của trò chơi: thúc đẩy giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và chính sách tài khóa của chính quyền, nhưng đồng thời siết chặt thanh khoản thông qua việc thu hẹp bảng cân đối kế toán để kiềm chế lạm phát và bong bóng tài sản.

Sự kết hợp này, nếu được thực thi thành công, có thể tái lập lại uy tín về sự độc lập và ổn định của Fed, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ gây ra những cú sốc điều chỉnh mạnh trên thị trường tài chính toàn câu.

Như chính Warsh đã hình dung, ông kỳ vọng một “sự thịnh vượng về năng suất được thúc đẩy bởi AI” cho nền kinh tế Mỹ, tương tự như thời kỳ của cựu Tổng thống Reagan. Giờ đây, cơ hội để hiện thực hóa tầm nhìn đó đang nằm trong tầm tay của ông, với điều kiện vượt qua được thử thách tại Thượng viện và thuyết phục được thị trường về tính khả thi của một lộ trình chính sách tiền tệ chưa từng có tiền lệ.