Số đơn yêu cầu thất nghiệp tại Mỹ "lạc quan" bất ngờ: Nội bộ Fed lại mâu thuẫn

Ngày 15/01/2026, các chỉ số kinh tế Mỹ như yêu cầu thất nghiệp giảm mạnh, chỉ số sản xuất Empire State và Philly Fed phục hồi, cùng dữ liệu nhập khẩu/xuất khẩu và kho khí đốt tự nhiên, đã mang lại bức tranh tích cực cho nền kinh tế lớn nhất thế giới, dù một số rủi ro vẫn tồn tại.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn đối mặt với những biến động từ lạm phát và chính sách thương mại, các dữ liệu kinh tế được công bố tại Mỹ vào ngày 15/01/2026 đã mang lại những tín hiệu tích cực, củng cố niềm tin vào sức mạnh nội tại của nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Theo Bộ Lao động Mỹ (DOL), số lượng yêu cầu thất nghiệp ban đầu (Unemployment Claims) đã giảm bất ngờ xuống mức 198.000, thấp hơn hẳn dự báo của các nhà phân tích. Đồng thời, hai chỉ số sản xuất quan trọng là Empire State Manufacturing Index từ Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York và Philly Fed Manufacturing Index từ Ngân hàng Dự trữ Liên bang Philadelphia cũng cho thấy sự phục hồi rõ nét.

Những con số này không chỉ phản ánh sức khỏe của thị trường lao động và ngành sản xuất mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến đồng USD, với đồng tiền này tăng giá mạnh mẽ trong phiên giao dịch.

Bắt đầu từ dữ liệu quan trọng nhất, số lượng yêu cầu thất nghiệp ban đầu đã giảm 9.000 so với tuần trước, từ mức điều chỉnh 207.000 xuống 198.000 cho tuần kết thúc ngày 10/01/2026. Con số này thấp hơn dự báo trung bình 215.000 từ các nhà kinh tế do Reuters khảo sát, đánh dấu mức thấp nhất kể từ ngày 20/01/2024. Điều này cho thấy thị trường lao động Mỹ vẫn duy trì sức bền vững, dù đã có những dấu hiệu chậm lại trong năm 2025. Trung bình 4 tuần của chỉ số này cũng giảm 6.500 xuống 205.000, mức thấp nhất trong gần hai năm, giúp loại bỏ các biến động theo mùa thường thấy vào dịp cuối năm và đầu năm mới.

Theo báo cáo chi tiết từ DOL, số lượng yêu cầu thất nghiệp tiếp tục (Continuing Claims) cũng giảm 19.000 xuống 1.884.000 cho tuần kết thúc ngày 03/01/2026, với tỷ lệ thất nghiệp được bảo hiểm giữ ổn định ở mức 1.2%. Những con số này phản ánh rằng, dù có thách thức từ điều chỉnh theo mùa, nhu cầu tuyển dụng vẫn vững vàng, với các bang như New York, Georgia và Texas ghi nhận tăng yêu cầu thất nghiệp không điều chỉnh, trong khi New Jersey và Missouri chứng kiến giảm.

Sự giảm bất ngờ này đã được các chuyên gia đánh giá cao. Theo Reuters, nó phản ánh “sức mạnh tiềm ẩn của thị trường lao động, dù có những biến động do điều chỉnh theo mùa quanh dịp lễ hội và đầu năm”. Bloomberg nhấn mạnh rằng con số thấp này “củng cố kỳ vọng Fed sẽ giữ lãi suất ổn định trong vài tháng tới, vì rủi ro thất nghiệp chưa đủ lớn để thúc đẩy cắt giảm thêm”.

Trong bối cảnh năm 2025 chứng kiến tăng trưởng việc làm chậm lại, với chỉ 50.000 việc làm mới được tạo ra trong tháng 12/2025 theo báo cáo Nonfarm Payrolls, dữ liệu thất nghiệp ổn định này mang lại sự lạc quan. Nó cũng phù hợp với xu hướng dài hạn, nơi tỷ lệ thất nghiệp toàn quốc giảm xuống 4.4% trong tháng 12/2025, thấp hơn dự báo 4.5%. Tuy nhiên, các nhà phân tích từ WSJ cảnh báo rằng, nếu xu hướng này tiếp tục, Fed có thể trì hoãn cắt giảm lãi suất, vì “thị trường lao động không suy thoái nhanh như lo ngại”.

Chuyển sang lĩnh vực sản xuất, Empire State Manufacturing Index đã phục hồi mạnh mẽ lên 7.7 trong tháng 01/2026, tăng 11.4 điểm từ mức -3.7 của tháng 12/2025. Đây là mức dương đầu tiên sau một tháng giảm nhẹ, phản ánh hoạt động sản xuất tại bang New York tăng trưởng khiêm tốn. Các thành phần chính bao gồm chỉ số đơn hàng mới tăng 7.6 điểm lên 6.6, chỉ số giao hàng tăng 21.3 điểm lên 16.3 – mức cao nhất trong hơn một năm.

Tuy nhiên, không phải tất cả đều tích cực: Chỉ số việc làm giảm mạnh 16.5 điểm xuống -9.0, mức thấp nhất trong hai năm, và chỉ số giờ làm việc trung bình giảm 7.9 điểm xuống -5.4, cho thấy lực lượng lao động đang thu hẹp. Giá đầu vào (Prices Paid) ổn định ở mức cao 42.8, trong khi giá bán (Prices Received) giảm 11.0 điểm xuống 14.4, mức thấp nhất kể từ tháng 02/2025, cho thấy áp lực lạm phát bán hàng đang giảm. Triển vọng sáu tháng tới vẫn lạc quan, với chỉ số điều kiện kinh doanh tương lai ở mức 30.3, dù giảm nhẹ 3.2 điểm.

Theo Richard Deitz, cố vấn nghiên cứu kinh tế tại New York Fed, “Sau sự sụt giảm nhỏ tháng trước, hoạt động sản xuất tăng khiêm tốn, và giá bán tăng chậm nhất trong gần một năm”.

Tương tự, Philly Fed Manufacturing Index đã tăng vọt 21.4 điểm lên 12.6 trong tháng 01/2026, từ mức -8.8 của tháng 12/2025, đánh dấu mức cao nhất kể từ tháng 09/2025 và vượt xa dự báo -3.5. Chỉ số này quay trở lại vùng dương, với 23% doanh nghiệp báo cáo tăng hoạt động và chỉ 11% giảm. Đơn hàng mới tăng 9 điểm lên 14.4, giao hàng tăng 6 điểm lên 9.5. Việc làm vẫn tăng trưởng, dù chỉ số việc làm giảm 3 điểm xuống 9.7, với gần 20% doanh nghiệp báo cáo tăng nhân sự.

Giá đầu vào vẫn cao ở mức 46.9, và giá nhận được ở 27.8. Triển vọng sáu tháng giảm nhẹ xuống 25.5, nhưng vẫn tích cực với 35% kỳ vọng tăng trưởng. Báo cáo từ Philadelphia Fed nhấn mạnh rằng “Hoạt động sản xuất khu vực tăng tổng thể, với chỉ số đơn hàng và giao hàng cao hơn. Giá vẫn cao hơn mức trung bình dài hạn”.

Những chỉ số sản xuất này phản ánh sự phục hồi trong ngành chế tạo, dù đối mặt với thách thức từ chi phí đầu vào cao và lao động thu hẹp. Theo CNBC, sự cải thiện này “củng cố niềm tin rằng sản xuất Mỹ đang vượt qua giai đoạn suy yếu, nhưng rủi ro từ thương mại và lạm phát vẫn tồn tại”. Bloomberg lưu ý rằng, dù giá bán chậm lại, áp lực giá đầu vào cao có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận doanh nghiệp, đặc biệt khi Fed cân nhắc chính sách.

Bên cạnh đó, các dữ liệu phụ cũng được công bố, bổ sung bức tranh kinh tế. Theo Cục Thống kê Lao động (BLS), chỉ số giá nhập khẩu và xuất khẩu Mỹ cho tháng 12/2025, công bố ngày 15/01/2026, cho thấy giá nhập khẩu tăng 0.4% trong hai tháng từ tháng 09 đến 11/2025, và tăng 0.1% so với năm trước. Giá nhập khẩu nhiên liệu giảm 2.5% trong hai tháng và 6.6% so với năm trước, trong khi nhập khẩu phi nhiên liệu tăng 0.6% và 0.7%. Giá xuất khẩu tăng 0.5% trong hai tháng và 3.3% so với năm trước, với xuất khẩu nông nghiệp tăng 1.3% và 2.6%.

Những con số này phản ánh sự ổn định trong thương mại, dù bị ảnh hưởng bởi gián đoạn chính phủ tháng 10/2025. Reuters phân tích rằng “Sự tăng giá xuất khẩu phản ánh nhu cầu toàn cầu ổn định, nhưng giảm giá nhiên liệu giúp kiểm soát lạm phát nhập khẩu”.

Về kho khí đốt tự nhiên, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), kho dự trữ giảm 71 Bcf trong tuần kết thúc ngày 10/01/2026, thấp hơn dự kiến và so với mức giảm 227 Bcf cùng kỳ năm trước. Tổng kho còn 3.185 Bcf, cao hơn 3% so với trung bình năm năm và 1% so với năm trước. Điều này phản ánh nhu cầu năng lượng thấp hơn do thời tiết ấm áp, theo Bloomberg. Giá khí đốt giảm, nhưng có thể tăng nếu thời tiết lạnh hơn.

Những dữ liệu này đã đẩy đồng USD tăng giá mạnh mẽ. Chỉ số Dollar Index tăng 0.24% lên 99.31, chạm mức cao nhất kể từ 02/12/2025. Theo Reuters, “USD chạm đỉnh sáu tuần nhờ claims thấp, củng cố kỳ vọng Fed giữ lãi suất”. CNBC nhấn mạnh rằng “Dữ liệu lao động mạnh giúp USD tăng, trong khi GBP và EUR giảm do dữ liệu địa phương yếu”.

Các thành viên Fed đã nhanh chóng lên tiếng với những góc nhìn khác biệt, phản ánh rõ sự phân hóa trong quan điểm chính sách.

Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee tỏ ra không ngạc nhiên trước số liệu thất nghiệp thấp, nhưng nhấn mạnh rằng “điều quan trọng nhất là đưa lạm phát về 2%”, và cảnh báo lạm phát có thể “bùng nổ trở lại nếu độc lập Fed bị đe dọa”. Chủ tịch Fed Atlanta Raphael Bostic thể hiện sự lạc quan, kỳ vọng tăng trưởng GDP sẽ trên mức tiềm năng.

Trái lại, Chủ tịch Fed Richmond Thomas Barkin bày tỏ sự thận trọng, cho rằng thật khó để đặt niềm tin vào một loạt dữ liệu ngắn hạn đầy biến động, và nhấn mạnh nền kinh tế có “hai động cơ: AI và người giàu”.

Một tín hiệu “diều hâu” rõ nét khác đến từ Thống đốc Fed Anna Paulson. Theo Wall Street Journal và các báo cáo khác, bà Paulson - một nhân vật có ảnh hưởng - đã tuyên bố rõ ràng rằng “việc cắt giảm lãi suất có thể chờ đợi”, củng cố quan điểm rằng Fed sẽ không vội vã nới lỏng chính sách.

Tổng thống Donald Trump cũng phản ứng tích cực trên Truth Social, ca ngợi “tăng trưởng bùng nổ, năng suất tăng vọt, đầu tư bùng nổ, thu nhập tăng, lạm phát bị đánh bại”. Ông nhấn mạnh rằng “tăng trưởng quý IV dự kiến 5.4%”, và kinh tế Mỹ đang ở “mức cao mọi thời đại”.

Các chuyên gia đồng tình với bức tranh tích cực nhưng thận trọng. Reuters lưu ý rằng “lao động tẻ nhạt nhưng ổn định”, với Fed có thể trì hoãn cắt giảm lãi suất đến tháng 06/2026. Bloomberg cảnh báo “dữ liệu thấp giúp Fed giữ lãi suất, nhưng rủi ro suy thoái vẫn tồn tại nếu sản xuất không phục hồi đầy đủ”. CNBC nhấn mạnh tác động đến thị trường: “USD tăng, cổ phiếu phục hồi, dầu giảm do Trump giảm căng thẳng Iran”.

Tóm lại, dữ liệu kinh tế Mỹ ngày 15/01/2026 khẳng định sức mạnh lao động và sản xuất, dù một số thành phần như việc làm sản xuất vẫn yếu. Với Fed thận trọng và Trump lạc quan, năm 2026 có thể chứng kiến tăng trưởng ổn định quanh 2%, lạm phát gần 2%, và lãi suất điều chỉnh nhẹ.